Duke u hedhur nj shikim 60 vjetve t kaluar, vren se Kina ka psuar ndryshime kolosale. Ktu do t'ju kallzoj pr ndryshimet n jetn e nj qytetareje t Pekinit dhe t nj fshatari t periferis s tij.

Para 60 vjetve, kur kryetari Mao Ce Dun shpalli t formuar Kinn e Re dhe gjith populli kinez u ngrit m kmb, Lin Li ishte vetm 2 vjee.

"Kam lindur n nj kish. Sapo linda, kisha u shkatrrua nga bombardimet, por un shptova nga kjo katastrof."

N nj fshat t distriktit Huairou n periferi t Pekinit Li Mingcai 11-vjear u trhoq nga t shtnat e fishekzjarrve n qytet.

"U formua Republika Popullore e Kins, ngrohtsi e madhe, parada, parakalime, ushtrime ushtarake, ecje ushtarake."

N at koh t dy ata nuk e dinin fare se far do t nnkuptonte ai moment pr ta.

Para shpalljes s Kins s Re, fshatart kinez pothuajse nuk kishin tok, e punonin tokn me qira, shumicn e korrjeve ia dorzonin ifligarit. Nuk kaloi shum koh pas shpalljes s Kins s Re dhe u b n prpjestime t mdha reforma agrare, mbi 300 milion fshatar kinez morn tokn e vet dhe nuk do t dorzonin m qiran e toks.

Familjes s Li Mingcait iu shprndan afro 0.3 hektar tok dhe nj ka.

"At dit kur na u shprndan kafsht, edhe un shkova pr t trhequr at ka t zi t madh, i cili na hynte shum n pun, si pr punimin e toks, dhe pr grumbullimin e plehrave organike.

N vitin 1952 prodhimi i drithrave n mbar vendin u shtua afro 43 % n krahasim me vitin 1949. Kur erdhi Viti i Ri, n fshatin ton u ndezn fishekzjarrt, kudo dgjohej zhurma e daulleve e gongeve dhe do familje gatuante raviole t shumta, q i hanim shum rrall n t kaluarn."

Por ata nuk mjaftoheshin vetm me tokn. N rastet e thatsirs ose t prmbytjeve, fshatart prap mrziteshin. N vitin 1958 Li Mingcai dhe mbi 60 mij krah pune t distriktit Huairou ndrtuan nj rezervuar uji prej 100 milion metrash kub.

N vitin 1954, kur familja e Li Mingcait punonte n ar, vajza Lin Li e qytetit duhej t hynte n shkoll pr t msuar. Mirpo prindrit e saj ishin shum t zn me pun, madje harruan edhe ta onin at n shkoll, vetm e lan at dhe vllain e motrn e saj n kopshtin e fmijve.

"Kur nna ime u kthye nga shrbimi dhe pa se isha ende n shtpi, pa vajtur n shkoll, m trhoqi menjher jasht pr t krkuar shkolln."

Ekonomia kombtare e Kins u rimkmb me shpejtsi, sa filloi plani i par pesvjear, Kina filloi t marshonte drejt industrializimit. Nna e Lin Lis punonte n Ministrin e Hekurudhave, ku i prgjigjej pr punt me jasht pr nj numr objektesh t ndrtuara me ndihmn e ish-Bashkimit Sovjetik, duke prfshir edhe Urn e Madhe t Wuhanit mbi lumin Jance. Para shpalljes s Kins s Re, industria e rnd kineze pothuajse nuk ekzistonte, infrastruktura ishte shum e prapambetur. Por n pes vjet ndrmarrjet e industris s rnd u ndrtuan njra pas tjetrs, u hapn npr Kin rrugt automobilistike e hekurudhore dhe urat, n uzina e fabrika dgjoheshin zhurmat e makinave…

N fshat, familjet fshatare filluan t kalojn dit t mira, por kishte edhe familje q u mungonin kraht e puns ose q, nga fatkeqsit e natyrs, ose nga smundjet, ishin zhytur n varfri. N t njjtn koh nga industrializimi u shtuan shum popullsia n qytet dhe krkesa pr drithra.

Pr t ndaluar "ndarjen n dy pole" n fshat e pr t garantuar grumbullimin e drithrave pr t'ua dhn banor t qytetit, shteti kinez n fillim organizoi kooperativa bujqsore, m pas edhe komuna popullore n prpjestime m t mdha, ku tokat iu kthyen kolektivit, fshatart filluan t hanin n mensn kolektive dhe humbn lirin e shitjes s produkteve bujqsore dhe t nnprodukteve ushqimore n pazar. Nga administrimi tepr i centralizuar, nga monoforma e administrimit dhe nga shprndarja absolute mesatare, fshatarve u humbi entuziazmi pr prodhim dhe produktet bujqsore e nnproduktet filluan t mungonin. Deri n vitin 1959 Kina psoi tre vjet me radh fatkeqsi natyrore, si pasoj prodhimi i drithrave pati rnie pr vite me radh dhe jeta e banorve u vshtirsua m shum. Qeveria u detyrua t zbatonte furnizimin e banorve t qytetit e t qytezave me sasi t caktuara drithrash, nnproduktesh dhe sendesh t prdorimit t prditshm.

"At koh na jepnin triska t ndryshme, si t plhurs, t miellit, t orizit, t vajit, do njeriu i caktohej sasia e prdorimit. Vllai im i vogl nuk ngopej me buk, prandaj nna ime i jepte atij shpesh racionin e vet."

Nga mungesa e madhe e ushqimeve, shum banor t Pekinit vuanin nga edemat (njtjet), hepatiti dhe smundje t tjera.

N vitin 1966 n Kin nisi Revolucioni i Madh Kulturor. Nn ndikimin e kultit t individit t trbuar dhe n mes t shtrngatave politike t furishme, u ndalua pranimi i studentve n shkollat e larta. Kshtu Lin Li, e cila ishte br gati pr t'u regjistruar n shkolln e lart t gjuhve t huaja, pr t'u marr me diplomaci pas diplomimit, nuk e arriti objektivin e saj. Ajo dhe disa shoqe e shok t shkolls vendosn t merrnin pjes n ndrtimin e bazs s kauukut n provincn Yunan t Kins Jugperndimore. M pas, n prgjigje t thirrjes s kryetarit Mao Ce Dun, rreth 20 milion t rinj e t reja t shkollave t qyteteve e qytezave t Kins shkuan n zonat fshatare e kufitare.

Vetm kur vajti n fshat, Lin Li kuptoi se kushtet aty ishin tepr t thjeshta.

"Drithi q hanim, kishte qen i rezervuar pr mbi 6-8 vjet, orizi nuk kishte shijen e tij t mparshme, kur hanim sikur hanim ashkla druri. Banesa jon ishte br me bambu, q kishin arje t mdha."

Zona kufitare e Yunanit ndodhet n zonn tropikale, ku ka klim t nxeht. Kur punonin ata nuk kishin asnj pik uji pr t pir gjat dits, kurse do njeri duhej t priste me thik qindra drur kauuku n dit.

Lin Li dshironte t bnte pun, por lvizja politike nuk mbaronte s zhvilluari dhe puna e jeta ishin ndikuar shum. Ajo ishte e paqart pr t ardhmen e saj.

N vitin 1976 Kina ndodhej n nj periudh t tronditjeve t mdha. Mao Ce Duni dhe dy themeluesit e tjer kryesor t Republiks u ndan nga jeta, n Kinn Veriore ra nj trmet i fort, mbi 400 mij njerz vdiqn ose u plagosn.

N tetor t atij viti Komiteti Qendror i partis vendosi dhnien fund lvizjes politike dhe ather Revolucioni Kulturor, q zgjati 10 vjet, prfundoi dhe filloi kthesa e madhe historike. N vitin e dyt, domethn viti i 10-t i vajtjes s Lin Lis n fshat, rifilluan provimet e pranimit t studentve n shkolln e lart, q ishin ndrprer pr 11 vjet me radh. Po at vit 5.7 milion t rinj e t reja morn pjes n kto provime. Lin Li dhe i shoqi, t sapomartuar, kaluan provimet dhe hyn n shkoll t lart.

N fund t vitit 1978 Komiteti Qendror i partis vendosi q theksi i puns s mbar vendit t kalonte n lulzimin ekonomik. Pak koh m par n Xiaogangcun, nj fshat i Kins Lindore, kishte ndodhur nj gj q tronditi mbar vendin. At vit n ato vise pati thatsir t madhe. Pas korrjes s t lashtave, do fryme t fshatit Xiaogangcun iu shprndan vetm m pak se 4 kilogram grur. Pr t jetuar, 18 fshatar vendosn fshehurazi t'ua ndanin tokat e skuadrs s tyre do familjeje pr t'i mbjell, q pas dorzimit t pjess s t korrave pr shtetin dhe kolektivin, ato q mbeteshin t'i prkisnin familjes mbjellse.

(Drita-Daming )