بخش چهارم مسابقه: دستآوردهای دیپلماتیک چین در شصت سال گذشته

نخستين كنفرانس كشورهاي آسيايي و آفريقايي در شهر باندونگ که در آوریل سال 1955 میلادی برگزار شد، نخستین نشست بین المللی بزرگ با حضور چین است. در این نشست اصول پنجگانه ای از جمله احترام متقابل به حق حاکمیت و تمامیت ارضی، عدم تجاوز به خاک یکدیگر، عدم دخالت در امور داخلی یکدیگر، برابری و منافع متقابل و همزیستی مسالمت آمیز که از سوی چین مطرح شد، مورد پذیرش بسیاری از کشورهای جهان قرار گرفت و امروزه این اصول پنجگانه از سوی جهانیان پذیرفته و به پایه دیپلماسی عمومی در مناسبات بین المللی تبدیل شده است.

از آن زمان تا کنون چین در میان همه تحولات بین المللی همواره بر این اصول پافشاری و دوستان بیشتری در جهان پیدا کرده است. در آغاز تأسیس جمهوری خلق چین، این کشور تحت فشار و سیاست منزوی کردن غرب تنها با حدود 10 کشور رابطه رسمی برقرار کرده بود. اما در حال حاضر 171 کشور با چین رابطه رسمی برقرار کرده اند.

شوروی سابق نخستین کشوری بود که با چین روابط دیپلماتیک برقرار کرد و روز برقراری روابط دو کشور دوم اکتبر سال 1949 میلادی دومین روز تأسیس جمهوری خلق چین بود. پس از فروپاشی شوروی، روسیه به روابط سیاسی با چین ادامه داد. چندی پیش، هو جین تائو رییس جمهوری خلق چین و دمیتری مدودف رییس جمهور روسیه هنگام دیدار در لندن درباره مسایلی چون پیشبرد روابط مشارکتی راهبردی دو کشور، مقابله مشترک با بحران مالی بین المللی و تقویت همکاری در امور بین المللی به تفاهمات فراوانی دست یافتند.

در دهه های 60 و 70 قرن بیستم که بن بست رابطه چین با کشورهای غرب به تدریج شکسته می شد، چین و آمریکا نیز با هم روابط رسمی برقرار کردند.

از اواخر دهه 60 تا پایان 70 قرن گذشته، آمریکا و کشورهای غرب دیگر با توجه به منافع خود سیاست های خود را درباره چین تغییر دادند. دیپلماسی «پینگ پونگ» دروازه ارتباط چین و آمریکا را که به مدت بیش از 20 سال بسته مانده بود، باز کرد و در ژانویه سال 1979 میلادی دو کشور روابط دیپلماتیک برقرار کردند.

در آغاز برقراری روابط رسمی بین چین و آمریکا، حجم کل تجارت دو کشور کمتر از 2 میلیارد و 500 میلیون دلار بود، اما اکنون این رقم از 300 میلیارد دلار فراتر رفته است. در آوریل سال جاری هو جین تائو رییس جمهور چین در لندن با باراک اوباما دیدار کرد و دو طرف درباره ایجاد روابط همکاری همه جانبه در قرن بیست و یکم به توافق رسیده و دورنمای جدیدی را درباره توسعه هر دو طرف برنامه ریزی کردند.

همچنین در اکتبر سال 1971 میلادی، در بیست و ششمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل قطعنامه 2758 با رای موافق همه اعضا تصویب شد که طبق آن همه حقوق و منافع قانونی جمهوری خلق چین در سازمان ملل احیا می شد.

آقای لین چین نماینده ارشد پیشین چین در سازمان ملل در اشاره به این رویداد می گوید:

«احیای کرسی قانونی چین در سازمان ملل بزرگ ترین سازمان بین الدولی و بین المللی پیروزی بزرگ چین در زمینه دیپلماسی بود. این رویداد برای جهان نیز حائز اهمیت زیادی بود و پیروزی بزرگی به شمار می رود. زیرا اهداف دیپلماسی چین حفظ صلح جهان و یاری به توسعه مشترک است.»

تا کنون چین به بیش از یکصد سازمان بین الدولی پیوسته، 300 پیمان بین المللی را امضا کرده و در 22 عملیات صلحبانی سازمان ملل شرکت کرده است.

در قرن بیست و یکم، چین اندیشه «جهان همآهنگ» را مطرح کرد. یان جیه چی وزیر خارجه چین در این باره می گوید:

«دیپلماسی در دنیای امروز باید وضعیت و شرایطی مبتنی بر منافع و سود مشترک ایجاد کند. چین در فعالیت های دیپلماتیک خود بر اندیشه های سنتی خود مبنی بر همآهنگی، همکاری، منافع و سود مشترک پافشاری کرده است.»