CRI Online

شينجيانګ ته کتنه

cri     (GMT+08:00) 2011-03-17 08:51:22

ګرانو دوستانو! السلام عليکم! د پروګرام دغې کړۍ ته مو زه احمد زلمی هرکلی کوم. د تير په شان په دې خپرونه کې به تاسو ته د چين دشينجيانګ اويغوري خودمختارې سيمې په اړه څه ناڅه معلومات وړاندی کړم. هيله ده چې تاسو د خپرونې تر پايه راسره پاتی شئ.

که څه هم اوس د پسرلي موسم رارسيدلی خو د شينجيانګ په ځينو سيمو کې د لويې واورې اورښت لاهم دوام لري. په تکلاماګن سيمه کې هوا وچه ده او څو ورځې مخکې هلته تيز بادونه لګيدل. په دې وروستيو کې پر له پسې واورې اوريږي چې نه يوازی هوا پاکوي بلکې نباتاتو ته د اوبو ښې سرچينې برابروي. اما په نورو سيمو کې واوره نه اوريږي او سخت باد ځايی خلکو ته ستونزې جوړې کړې. د شينجيانګ په اکسو سيمه کې سخت باد لګيږي چې په تيرو لسو کلونو کې يی ساری نه دی ليدل شوی . اوس په ځينو ځايونو کې د اوبو او بريښنا سيستم هم پری شوی او د کرنيزو چارو ځيني تاسيسات هم زيانمن شوي دي.د خبر له مخې تراوسه د اکسو سيمې په بای چنګ ولسوالي کې د سخت باد له امله لږترلږه نهه مليونه يوانه زيانونه رامنځته شوي دي. تر نن ورځې پوری په دې سيمه کې د باد شدت هلته لږ څه نرم شوی دی.

***

ګرانو دوستانو! د شينجيانګ د اويغوري خودمختارې سيمې د دولتي تصديو ادارې مشر جانګ جي شيون خبر ورکړ چې د هېواد د دوولسم پنځه کلن پلان په موده کې به شينجيانګ يو لړ هغه تصدی ابادې کړي چې کلنی توليدي ارزښت به يی له لس ملياردو يوانو څخه واړوي.

نوموړي وويل چې په شينجانګ کې د سکرو سرچينې ډيرې شتمنې دي چې د هېواد له عمومي جملې څخه کابو څلويښت سلنه نيسي. دغه راز د هېواد له نورو سيمو څخه يو لړ شرکتونو په شينجيانګ کې پانګې اچولې دي. د ښاغلي جانګ په قوله ددغو تصديو توليدي ارزښت به په راتلونکي کې له لس ملياردو يوانو څخه واړوي. د دې ترڅنګ د بادي بريښنا لوی شرکت په تير کال کې په شينجيانګ کې څه ناڅه لس مليارد يوانه پانګې اچولي وي. د شينجيانګ د شتمنو سکرو، ګازو او نفتو په اتکا به يو لړ لوی شرکتونه په شينجيانګ کې پانګې واچوي چې ځايی خلکو ته هم ګټې ورسوي.

***

په شينجيانګ کې د اشي په نامه يو طلايی کان موجود دی چې په تيره مياشت کې يی يو سلو پنځه کيلو طلا استخراج کړي چې په تاريخ کې ترټولو لوړه مياشتنۍ توليدي اند