Jin'in ikinci byk operas: Yue Operas

  2018-04-09 10:35:46  cri

Jin operas deyince Pekin Operas'nn adn pek ok ki艧i duymu艧tur; ancak Jin'de geleneksel opera, bununla snrl de~il. Gelin 艧imdi, Jin'in 5 byk operasndan biri olan Yue Operas'n tanyalm.

Yue Operas, Pekin, Huangmei, Ping ve Yu operalaryla birlikte geni艧 bir hayran kitlesine sahip. Yue, Jin'de en geni艧 co~rafyaya yaylm艧 opera tr olarak da biliniyor, bu yTnyle baz lkelerde "Jin Operas" adyla da anlyor.

Zhejiang eyaletinin Shengzhou kentinde do~an Yue Operas, Shanghai kentinde canllk kazand, ardndan dnyaya yayld. Ba艧langѲta tm oyuncular erkekti, daha sonra Kunqu gibi yerel operalar ve Batl tiyatro anlay艧nn etkisiyle kadn oyuncular da Yue Operas'nda sahneye kmaya ba艧lad.

Yue Operas'nn be艧i~i: Shengzhou

Lirik olmas ve 艧ark sTylenerek icra edilmesi, Yue Operas'nn en belirgin Tzelli~idir.

Gzel melodiler ve duygusal hareketler, Yangtze Nehri'nin gney kesimine ait klasik bir zarafeti yanstr. Genellikle "yetenekli, bilge ve gzel kz" karakterini Tne karan Yue Operas'nn en az 13 okulu oldu~u savunuluyor. Opera, Jin'in gneyindeki Shanghai, Zhejiang, Fujian, Jiangxi ve Anhui, kuzeydeki Beijing ve Tianjin gibi bTlge ve 艧ehirlerde ok popler.

1852 ylnda Sheng ilesinde bir kTyl, kTy sahnesinde opera sTyleme tekni~ini icat etmi艧.

27 mart 1906'da Sheng ilesine ba~l Dongwang kTynde bir grup oyuncu 4 eltik fѲs zerine bir tahta levha dT艧eyerek, birka kܲk apl opera oyunu oynam艧. Bu, Yue Operas'nn ilk sahne gTsterisiymi艧. Bu nedenle 27 Mart 1906, Yue Operas'nn do~um gn kabul ediliyor.

Opera topluluklar 1917 ylnda Shanghai kentine gitti, ancak oyunun basitli~i ve o dTnem iin yeterince estetik olmamasndan dolay izleyici says azd. Di~er operalarn performans tekni~ini benimsedikten sonra Yue Operas topluluklar Shanghai'da ayakta durmay ba艧ard.

1920'li yllarda, baz nl oyuncular, erkek-kadn e艧itli~i d艧ncesi do~rultusunda yeni senaryolar hazrlad ve izleyicilerin be~enisini kazand. Bir tiyatronun patronu Zhou Linzhi, Sheng ilesinden bir halk mzik grubunun 3 mzisyenini Shanghai'ya davet edip profesyonel bir bando olu艧turdu. Bu bandonun kurulu艧uyla, Yue Operas'nn mzik erevesi de 艧eklini ald.

1923 ylnn temmuz aynda Sheng ilesinden i艧adam Wang Jinshui, memleketinde kzlar al艧tran bir Yue Operas toplulu~u kurmu艧. Bu toplulu~a 13 ya艧ndan kܲk 20'den fazla kz ocuk alnm艧. Ertesi yln ocak aynda bu ocuk oyuncular Shanghai'da sahneye kmaya ba艧lam艧.

17 Eyll 1925'te Shanghai'daki Shenbao (鐢l) gazetesinde yer alan bir reklamda ilk kez Yue Operas ad yazld. 1928 ylnn ocak ay itibariyle kz oyunculardan oluşan topluluklar Shanghai'ya akın etti, 1941 yılının ikinci yarısında topluluk sayısı 36'ya ulaşmıştı. Sadece erkeklerden oluşan topluluklarsa tamamen ortadan kayboldu.

Shanghai, Mayıs 1949'da kurtuluşa kavuştu, ertesi yıl 12 Nisan günü, Shanghai'da ilk ulusal opera topluluğu, Huadong Yue Operası Deneysel Topluluğu adıyla kuruldu. Mart 1955'te Shanghai Yue Operası Topluluğu faaliyete başladı.

Yue Operası'nın başarıları

1949 yılında kurulan Çin Halk Cumhuriyeti'nin ilk renkli opera filmi Liang Shanbo ve Zhu Yingtai, 1953 yılında çekilen bir Yue Operası filmidir.

Film o kadar meşhur oldu ki, Hong Kong bölgesinde beyaz perdeye taşındıktan sonra gişe geliri rekor kırdı.

Birleşmiş Milletler'in Cenevre'de gerçekleştirilen toplantıları sırasında Başbakan Zhou Enlai tarafından yabancı liderler ve gazetecilere bu film hediye edildi. Doğu'nun Romeo ve Juliet'i olarak adlandırılan Liang Shanbo ve Zhu Yingtai filmi, uluslararası toplumun "kızıl Çin'de geleneksel kültürün gelişmesi" konusunda duyduğu endişeleri gidermede önemli rol oynadı.

Dünyaca ünlü keman konçertosu Liang ve Zhu, aynı adlı Yue Operası'ndan esinlenerek bestelendi. Liang Shanbo ve Zhu Yingtai adlı film, Yue Operası'nın yurt içinde ve dışındaki etkisini hayli artırdı, operayı popüler hale getirdi.

1962 yılında çekilen "Kızıl Köşkün Rüyası" adlı Yue Operası filmi, 1980 yılında sinemalarda gösterildikten sonra 200 milyon yuan gişe geliri elde etti, bu oldukça şaşırtıcı bir rakamdır, zira o dönemde bilet ücreti sadece 0.2 yuandı. 1.2 milyar izleme sayısı Çin sinema tarihinde aşılması zor bir rekordur. Filmin şarkısı "Gökten kız kardeşim Lin düştü" kısa sürede ülke genelinde popüler oldu.

1950 ve 1960'lı yıllar, Yue Opeası'nın altın dönemiydi, bu dönemde önemli etki yaratan bir grup seçkin eser yaratılmıştır. Liang Shanbo ve Zhu Yingtai, Kızıl Köşkün Rüyası, Xi Xiang Ji gibi oyunlar, klasik eser olarak savunulmuştur, bazıları beyaz perdeye taşınmıştır. 1960'lı yıllarda Yue Operası Çin'in 20'den fazla eyalet ve şehrine yayılmıştır.

20 Mayıs 2006'da Yue Operası, ulusal düzeyde maddi olmayan kültür mirasları listesine alınmıştır. Resmi olmayan istatistiklere göre, Yue Operası oyunlarının sayısı 6 bini aşmıştır.

Shengzhou'da Yue Opera Kasabası kuruldu

Çin Opera Yönetmenleri Derneği Başkan Yardımcısı Guo Xiaonan'ın yeni bir unvanı daha oldu: Yue Operası Kasabası Kültür Turizm Şirketi yönetim kurulu başkanı.

Yue Operası Kasabası, Yue Operası'nın beşiği olan Shengzhou şehrinin Shijia'ao köyünde kuruldu. Köyden geçen Shanxi nehrinin ayna gibi berrak suyu, kıyıdaki tarla manzarasını yansıtıyor.

Yönetmen Guo Xiaonan, Yue Operası teması altında, uluslararası düzeyde opera ortamı yaratılacağını belirtti. Kasabada 3 büyük tiyatro, onu aşkın orta veya küçük tiyatro bulundurulacak. Klasik Yue Operası'nın aktarılmasının yanı sıra, Batı tarzı opera, müzikal, dans, deneysel tiyatro, öncü tiyatro ve rock müzik gibi dallar da kasabada yer alacak. Ayrıca köye resim, çömlek ve konfeksiyon gibi alanlarda uzmanlar davet edilecek.

Shengzhou, mart ayının sonunda Uluslararası Tiyatro Kasabası Birliği Forumu'nun ilkine ev sahipliği yapmıştı.