Geleneksel Jin Tbb'na bak艧

  2018-12-03 11:01:48  cri

Dnyann bir ok lkesinden hastalar Bat'nn tbbi tedavi ve ila sektTrnn are bulamad~ dertleri iin Geleneksel Jin Tbb'nda 艧ifa buluyor. Son yllarda gerek sosyal medyada gerek halk arasnda popler olan Geleneksel Jin Tbb gemi艧ten beri Jin'de tercih edilen tedavi sistemi oldu. Buna ra~men Geleneksel Jin Tbb'nn insanl~a getirdi~i mucizeleri nasl gerekle艧tirdi~i konusunda yeterli bilgi sahibi de~iliz. Gelin hep beraber eski Jin'den bu yana vakur erdemiyle gnmze kadar ula艧an Geleneksel Jin Tbb'n yakndan tanyalm.

Geleneksel Jin Tbb, insan etkileyen her trl hastal~a tan ve tedavi uygulayarak ara艧trma ve ila geli艧tirme konularnda ilerleme kaydeden bir bilim dal. Jin'in tarihinden gelen bilgi ve birikime sahip Geleneksel Jin Tbb'nn kayna~nn Sar Nehir bTlgesi oldu~u yTnnde fikir birli~i bulunuyor. Yzlerce yl boyunca farkl tarihi dTnemlerde elde edilen bilgi ve birikimle kendi sistemini kuran Geleneksel Jin Tbb'nn olu艧masnda Tzverili al艧malarda bulunan birok Jinli hekiminin eme~i byktr. Jo~unlukla sentez ve analiz yTntemleriyle tbbi sorunlara yakla艧an ve Tzm bulan Jinli hekimler zaman iinde kendi isimleriyle anlan ekolleri, ilalar, tbbi eserleri ve gTr艧leri ortaya koydular.

rne~in Shang Hanedan dTnemine ait 3 bin yllk bir kemik zerine yazl belgede, Jin'deki sa~lk sistemi ve 10'dan fazla hastalk hakknda tarifler bulundu. Han Hanedan dTneminde ise Jin'de cerrahlk yksek bir dzeye ula艧t. Bu dTnemde "Q Devlet Dosyas" adl kitapta, nl hekim Hua Tuo'nun anestezi yoluyla hastalara e艧itli ameliyatlar uygulad~ anlatlr. Nabza bakma tekniklerinde Sui ve Tang Hanedan (M.S. 581-907) arasnda, akupunktur e~itiminde Son Hanedan dTneminde (M.S. 960-1279) byk geli艧me kaydedildi.

Peki Geleneksel Jin Tbb'na gTre hastalklara te艧his koymak iin hangi kuramlara ba艧vuruluyor. Son derece derin felsefik bir yakla艧ma sahip sTz konusu kuramlar Tznde uzmann getirece~i Tzel dahiyane uygulamalarla btnle艧ti~inde tbbi mucizeler yaratabiliyor. Bunun iin Geleneksel Jin Tbb'nn temelini olu艧turan kuramlara genel olarak bakmak, fikir edinme asndan Tnemlidir.

Yin-Yang kuram

Eski Jin felsefesini esas alan Yin-Yang Kuram insan do~asndaki iki farkl u arasnda dengeyi gTzeten bir yakla艧mdr. Yanl艧 bilinen bir bilgi ise Yin'in olumsuz Yang'ın olumlu enerjiyi temsil ettiği yönündeki önyargıdır. İki farklı durumu anlatan söz konusu kuramı anlatmak için soğuk ve sıcak durumlarından bahsetmek gerekir. Soğuk ve sıcağın hiçbiri kötü bir enerji olmadığı gibi her iki durumun aşırısı insan sağlığına zarar verir. Yin ve Yang adı verilen iki enerji biçimi arasında dengenin korunması gerekir. Yin-Yang arasındaki dengenin bozulması durumunda hastalıklar ortaya çıkar. Her iki enerji arasındaki hareketi ve değişimleri gözlemleyerek teşhis ve tedavi sunan Yin-Yang kuramı Geleneksel Çin Tıbbı'nın temelini oluşturur. Buna göre insan vücudunun alt ve üst, sol ve sağ, iç ve dış kısımları arasında uyum olmalı, eğer çelişki varsa giderilerek tedavi süreci başlatılmalıdır.

Wuxing kuramı

Altın, tahta, su, ateş ve toprak elementlerinin nesnel dünyadaki değişik durumlarının özelliklerini yorumlayan Wuxing kuramı, elementler ve insan bedeni arasındaki karşılıklı bağlantıları ve dönüşümün kurallarını açıklar. Altın, tahta, su, ateş ve toprak elementleri akciğer, kalp, karaciğer, böbrek ve dalak organlarının öncülüğündeki beş sistemi temsil eder. Böylece Geleneksel Çin Tıbbı Wuxing kuramına göre insan vücudundaki organlar arasındaki bağlantıları ve iç organlar arasındaki dengenin bozulmasının hastalıklara neden olduğunu açıklar.

Sirkülasyon-Hava kuramı

Doğada meydana gelen meteorolojik ve mevsimsel değişikliklerin kronolojik olarak insan sağlığına olan etkilerini araştıran Sirkülasyon-Hava kuramına göre, doğada temelde 5 adet sirkülasyon gerçekleşir. Bunlar altın, tahta, su, ateş ve toprağın tabiattaki dolaşımıdır. Bir yıl içinde mevsimleri kış, sonbahar, yaz, uzun yaz ve orta bahar olarak derecelendiren kuram, ayrıca hava koşullarını da ateş, kuru, nem, sıcak, soğuk ve rüzgar olmak üzere altı başlık altında toplar. Hava ve sirkülasyon koşullarının insan sağlığına olan etkisi tüm olasılıklarıyla değerlendirilip, teşhise varılır ve ardından tedaviye geçilir.

İç Organlar kuramı

İnsan vücudundaki iç organları sınıflandıran İç Organlar kuramı, organlar arasındaki etkileşimde oluşan sorunları teşhis etmeye odaklanır. Bunun için detaylı bir şablona ihtiyaç duyan kuram, altı boş iç organ (safra kesesi, mide, sidik torbası, Sanjiao (üç vücut boşluğu) kalın ve ince bağırsak), beş dolu iç organ (dalak, böbrek, kalp, karaciğer, safra kesesi) olmak üzere organları sınıflandırır. Ayrıca kalıcı organlar adı altında (atardamar, rahim, kemik, kemik iliği, beyin) bir grup organ ya da unsurların işlevlerinin hastalıklarla olan ilgisini araştırmaktadır.

Esas-Yan Kanallar kuramı

İnsan vücudunda kan ve nefes dolaşımını sağlayan kanalların içten dışa, yukarıdan aşağıya hareketini inceleyen Esas-Yan Kanallar kuramı, teşhis koyarken vücuttaki ilgi kısımların doku, renk, şekil ve ısı değişimini gözlemler. Böylece nabız kontrolü ve yüz rengi incelemesi gibi yöntemlere sıkça başvurulur.

Çin'de çeşitli hastalıkları söz konusu 5 kuramı kullanarak teşhis ve tedavi metodları geliştiren Geleneksel Çin Tıbbı'nda araştırmalar ve ilaç geliştirme çalışmaları devam ediyor.