Hotan'da bin y¿Ñll¿Ñk k¬Ült¬Ür miraslar¿Ñ

  2019-10-07 16:00:14  cri

Xinjiang Uygur ²èzerk BªTlgesi'nin g¬Üney kesiminde yer alan Hotan, kadim ­¯pek Yolu'nun g¬Üney g¬Üzerg¨~h¿Ñnda yer alan merkezi bir kenttir.

Hotan, kente ismini veren ye艧im ta艧¿Ñn¿Ñn yan¿Ñ s¿Ñra, Atlas adl¿Ñ ipek ve dut ağ~ac¿Ñ kabuğ~undan yap¿Ñlan k¨~ğ~¿Ñtla ¬Ünl¬Üd¬Ür. Atlas ipeğ~i ve dut ağ~ac¿Ñ kabuğ~undan k¨~ğ~¿Ñt, Xinjiang'¿Ñn sahip olduğ~u maddi olmayan iki k¬Ült¬Ür miras¿Ñd¿Ñr.

Atlas ipeğ~i: Milli ªTzellikler ta艧¿Ñyan kuma艧

Atlas ipeğ~i, iplikleri bağ~layarak boyama, ard¿Ñndan dokuma tekniğ~iyle elde edilen renkli bir ipek t¬Ür¬Üd¬Ür. Yap¿Ñm¿Ñ karma艧¿Ñk olduğ~u i²õin, Atlas ipeğ~i "devlet d¬Üzeyindeki maddi olmayan k¬Ült¬Ür miraslar¿Ñ" listesine al¿Ñnd¿Ñ.

Atlas ipeğ~i, siyah, k¿Ñrm¿Ñz¿Ñ, sar¿Ñ veya bir²õok rengi i²õerir. ­¯nsan hayat¿Ñndan ilham al¿Ñnarak tasarlanan, Atlas ipeğ~i ¬Üzerindeki desenler ²õok değ~i艧iyor, genellikle Uygur etnik grubunun milli ªTzelliğ~ini yans¿Ñt¿Ñyor, kuma艧 ²õok yumu艧ak oluyor, renkler ise g¬Ü²õl¬Ü z¿Ñtl¿Ñk gªTsteriyor... Atlas ipeğ~inden etek giyen gen²õ k¿Ñzlar, alev alev yanan yaz g¬Ünlerinde serin ve 艧irin bir manzara olu艧turur.

Hotan kentine bağ~l¿Ñ Ciya kªTy¬Ünde bir Atlas ipeğ~i atªTlyesi. Bu atªTlyede Atlas ipeğ~inin boyama ve dokuma olmak ¬Üzere iki a艧amas¿Ñ ayr¿Ñnt¿Ñl¿Ñ 艧ekilde gªTsteriliyor.

Atlas ipeğ~inin yap¿Ñm¿Ñ ipekbªTceğ~i kozalar¿Ñn¿Ñ ha艧lamaktan ba艧lar. Kozalardan ipler ²õ¿Ñkar¿Ñl¿Ñr, her 15 iple bir ip teli ªTr¬Ül¬Ür, ard¿Ñndan tasar¿Ñma gªTre ayr¿Ñ demetler halinde boyan¿Ñr, en sonunda makinede ipek dokunur. Sarmalay¿Ñp boyamak, Atlas ipeğ~inin en kritik a艧amas¿Ñd¿Ñr.

AtªTlyede turistler istediğ~i Atlas ipeğ~i ¬Ür¬Ünleri se²õebilir, ¬Ür¬Ünlerin giysi, ayakkab¿Ñ, 艧apka ve kuma艧 gibi ²õe艧itleri bulunuyor.

Son y¿Ñllarda yerel yªTnetimlerin te艧viki, korumas¿Ñ ve desteğ~i sayesinde Atlas ipeğ~i dokuma tekniğ~ini aktarma ve geli艧tirmede ilerleme kaydedildi, yerel istihdam durumu da bundan fayda gªTrd¬Ü.

Ä¥u an Ciya kªTy¬Ünde 2 bine yak¿Ñn aile Atlas ipeğ~i end¬Üstrisinde ²õal¿Ñ艧¿Ñyor, 2 binden fazla dokuma tezg¨~h¿Ñ bulunuyor, ailelerin ortalama y¿Ñll¿Ñk geliri 10 bin ile 35 bin yuan aras¿Ñnda değ~i艧iyor.

Ciyal¿Ñ kªTyl¬Ülerin ¬Ürettikleri Atlas ipeğ~i, uluslararas¿Ñ piyasaya girmi艧 durumda. Orta Asya, G¬Üney Asya, Ortadoğ~u, Avrupa ve ABD'de rağ~bet gªTren Atlas ipeğ~i, art¿Ñk bir moda ikonu, defilelerin yeni elementi oldu.

Dut ağ~ac¿Ñ kabuğ~undan k¨~ğ~¿Ñt: K¨~ğ~¿Ñt end¬Üstrisinin canl¿Ñ fosili

D¬Ünyaca ¬Ünl¬Ü olan Atlas ipeğ~ine k¿Ñyasla, ulusal d¬Üzeydeki maddi olmayan k¬Ült¬Ür mirasları listesinde yer alan dut ağacı kabuğundan kâğıt, tarihi İpek Yolu'nda unutulmuş bir inci gibi, keşfedilmeyi bekliyor.

Bu kâğıt türü, kâğıt endüstrisindeki canlı bir fosil gibidir. Bin yıllık tarihte bu kâğıt, endüstride başrolü oynadı.

Dut ağacı kabuğundan kâğıt, eski zamanlarda genellikle lüks ambalaj malzemesi, şemsiye malzemesi ve resim kâğıdı olarak kullanılıyordu. Ancak uzun yapım süresi ve karmaşık yapım tekniği, kâğıdın yayılmasını etkiledi. Zamanla kâğıt tarihin sahnesinden çekildi. Bugün lüks bir resim kâğıdı olarak değerlendiriliyor.

Ciya köyüne arabayla 40 dakika mesafede Karakaş ilçesine bağlı Purçakçı kasabası bulunuyor. Burada 52 kişi dut ağacı kabuğundan yapılan kâğıdın aktarıcısı olarak çalışıyor. Burası, Xinjiang'ın son üretim üssüdür.

Purçakçı kasabasına gelen bir turist burada kâğıt ve kâğıttan yapılan defterleri alabiliyor, ayrıca aktarıcının şahsi atölyesine girip kâğıt yapımını deneyebiliyor.

Kâğıt yapmak için dut ağacı kabuğunu önce suya bastırıp bekletmek, ardından haşlamak, dövmek, mayalamak, bir kaba koymak ve güneşte kurutmak dahil 20 günden uzun bir prosedür gerekiyor. Güneş ışığında dut ağacı kabuğundan kâğıt ipekböceğinin kanadı gibi ince ve saydam olur. Aynı zamanda kâğıdın güçlü bir su emme yeteneği vardır ve rengi kolayca kaybolmaz.

Karakaş ilçesi turizm idaresinden bir yetkili, bir adet kâğıdın fiyatının en az bin yuan (140 ABD Doları) olduğunu belirtti.

Son yıllarda Çinli ressamlar arasında dut ağacı kabuğundan kâğıt kullanmak bir moda oldu, hatta bu kâğıdı kullanan resimler için sergi düzenlendi. Böylece kâğıt, tekrar ilgi çekti ve devletin geleneksel zanaatları canlandırma projesine dahil edildi.