×Jin ve ABD'de "Bir ÛQlke, ­¯ki Sistem" versiyonu ²õok farkl¿Ñd¿Ñr

  2020-06-01 12:39:17  cri

×Jinli teknoloji 艧irketi Huawei'nin ­¯cra DirektªTr¬Ü ve finans yªTnetcisi Meng Wanzhou 500 g¬Ünden uzun s¬Üredir elektronik zincir tak¿Ñyor.

Kanada'n¿Ñn Britanya Kolumbiya eyaletindeki Y¬Üksek Mahkeme, 27 May¿Ñs'ta Meng Wanzhou'nun davas¿Ñn¿Ñn "²õifte su²õluluk" ilkesine uyduğ~una, Meng'in ABD'ye teslim edilmesine ili艧kin davan¿Ñn devam¿Ñna h¬Ükmetti.

ABD Meng'i su²õlu gªTr¬Üyor ve onu yarg¿Ñlamak istiyor, ancak Meng Kanada'da gªTz alt¿Ñna al¿Ñnd¿Ñ. Bu arka planda ABD mutlaka Kanada'n¿Ñn Meng'in su²õlu olmas¿Ñn¿Ñ kabul etmesini sağ~layacak, ×J¬Ünk¬Ü Meng her iki ¬Ülkede su²õlu bulunulunca, "²õifte su²õluluk" standard¿Ñ uygulanacakt¿Ñr.

Kanada medyas¿Ñn¿Ñn yay¿Ñnlad¿Ñğ~¿Ñ rakamlara gªTre, Kanada, ABD'nin 2008'de Kanada'dan iade talep ettiğ~i 798 davadan sadece 8'ini reddetti. ABD Adalet Bakanl¿Ñğ~¿Ñ Kanada mahkemesinin karar¿Ñna bir c¬Ümleyle cevap verdi: ABD, Kanada h¬Ük¬Ümetine ABD-Kanada ­¯ade Anla艧mas¿Ñ uyar¿Ñnca bu davada devam eden yard¿Ñmlar¿Ñ i²õin te艧ekk¬Ür etti.

Meng Wanzhou'nun "sahtekarl¿Ñk" su²õu i艧leyip i艧lemediğ~ini ABD iyi bilir. Trump'¿Ñn daha ªTnce de kabul ettiğ~i gibi, Meng Wanzhou siyasi pazarl¿Ñk ²õipiydi. ×Jok a²õ¿Ñk 艧ekilde Trump, Meng Wanzhou'yu Huawei ve hatta ×Jin ile bir pazarl¿Ñk ²õipi olarak kullan¿Ñyor.

Her zaman ekonomik meseleleri siyasalla艧t¿Ñrmay¿Ñ ve politik meseleleri yarg¿Ñ malzemesi se²õen ABD, ×Jinli 艧irketleri bast¿Ñrmak i²õin elinden geleni yapt¿Ñ. "Masum bir rol" oynayan ve her zaman "yarg¿Ñ bağ~¿Ñms¿Ñzl¿Ñğ~¿Ñn¿Ñ" vurgulayan Kanada, ABD'ye bu su²õta e艧lik ediyor. ABD'nin "uzun kol yarg¿Ñ yetkisinin" etkisi alt¿Ñnda, Kanada yarg¿Ñ sisteminin ABD taraf¿Ñndan kontrol edildiğ~i anla艧¿Ñl¿Ñyor.

Sadece Kanada m¿Ñ?

ABD, m¬Üttefiki olarak seslendirdiğ~i ¬Ülkeleri asl¿Ñnda pek ªTnemsemedi, ABD'nin zorbal¿Ñğ~¿Ñna maruz kalanlar¿Ñn say¿Ñs¿Ñ az değ~ildir.

×Jin'in y¬Ükseli艧iyle birlikte ABD son y¿Ñllarda ekonomik ve ticari yapt¿Ñr¿Ñmlardan teknolojik ablukalara, Taiwan meselesinden Hong Kong meselesine ve G¬Üney ×Jin Denizi meselesine kadar ×Jin'e yªTnelik k¿Ñs¿Ñtlama ve ²õevrelemeyi art¿Ñrmaktad¿Ñr.

×Jin Ulusal Halk Meclisi'nde (×JUHM) 28 May¿Ñs'ta Hong Kong ²èzel ­¯dari BªTlgesi'nde ulusal g¬Üvenliğ~in korunmas¿Ñyla ilgili yasa tasar¿Ñs¿Ñ onayland¿Ñ. Hong Kong i²õin bu karar, Hong Kong bağ~¿Ñms¿Ñzl¿Ñğ~¿Ñ yanl¿Ñlar¿Ñna ve ×Jin'in ulusal g¬Üvenliğ~ini tehdit eden yurt d¿Ñ艧¿Ñ g¬Ü²õlere darbe indirmek i²õin b¬Üy¬Ük yarar sağ~layacak. Karar ayr¿Ñca Hong Kong'daki refah ve istikrar¿Ñn¿Ñn korunmas¿Ñ, bªTlgedeki gen²õlerin gelecekteki geli艧melerinin h¿Ñzland¿Ñr¿Ñlmas¿Ñna yard¿Ñmc¿Ñ olacakt¿Ñr.

Ancak ABD i²õin, bu karar son derece kªTt¬Ü bir haberdir. Ge²õmi艧te ABD Hong Kong'da yasad¿Ñ艧¿Ñ "Occupy Central" gibi olaylarda Hong Kong i艧lerine s¬Ürekli m¬Üdahale etti. Hong Kong ²èzel ­¯dari BªTlgesi'nde g¬Üvenliğ~in korunmas¿Ñyla ilgili yasa tasar¿Ñs¿Ñn¿Ñn onaylanmas¿Ñndan sonra, ABD'nin ba艧¿Ñn¿Ñ ²õektiği dış güçler bölgede eskisi gibi at koşturamayacak.

Hong Kong işlerine karışmaya devam eden ABD'nin Başkanı Donald Trump, kısa süre önceki basın toplantısında Çin'in Hong Kong ile ilgili ulusal güvenlik yasasını yürürlüğe koymasının "Bir Ülke, İki Sistem" vaadini "Bir ülke, Bir sistem"e dönüştürdüğü iddiasında bulundu ve ABD'nin Hong Kong'a Çin'in ayrı bir gümrük ve seyahat bölgesi olarak verilen tercihli politikaları kaldırmak için harekete geçeceğini söyledi.

Trump belli ki şu önemli bir noktayı unuttu. İlk olarak, "Bir ülke, İki Sistem"in temeli ve şartı "bir ülke"dir. Ancak uzun süredir "Hong Kong bağımsızlık" güçlerini destekleyen ABD tam "Bir ülke, İki Sistem"i bozan bir suçludur. İkincisi, Hong Kong ABD'nin değildir, Çin'in bir parçasıdır. Üçüncü olarak, ABD Hong Kong'a yaptırım uygulamak için yeterli gücüne sahip midir? Hong Kong, ABD dış ticaret fazlasının en büyük kaynağıdır. Hong Kong'da 80.000'den fazla Amerikalı ve 1.300'den fazla Amerikan şirketi bulunmaktadır. Hong Kong'a yaptırım uygulanırsa bu şirketlerin çıkarları ciddi şekilde zarar görür.

ABD, Hong Kong meselesini Birleşmiş Milletler'e de götürerek BM Güvenlik Konseyi'nin Hong Kong'la ilgili ulusal güvenlik yasasının ele alınması için bir toplantı düzenlenmesini istedi. Bu öneri Çin tarafından veto edildi.

ABD, Hong Kong meselesini manipüle ederken, Çin'in Hong Kong'un demokratik sistemine ve özgürlüğüne müdahale ettiğini iddia ediyor.

Artık herkesin gördüğü gibi, ABD insan hakları olmayan, en tehlikeli ve en az demokratik ülke haline geldi.

24 Mayıs'ta ABD'nin Minnesota eyaletinin Minneapolis kentindeki George Floyd adlı Afrika kökenli Amerikalının dört polis tarafından gözaltına alınıp boynuna basılarak öldürülmesi dünyada tepki çekti.

Floyd'un ölümü bölge tarihinin en büyük isyanına yol açtı: Bir polis karakolu işgal edildi. CNN merkezi sabotaja uğradı, Amerikan bayrağı ateşe verildi.

Bu sahneler geçen yıl Hong Kong bölgesinde yaşananlara benziyor. Bazı Amerikalı politikacılar Hong Kong'da yaşananları "güzel bir manzara" olarak yorumluyordu. Bu "güzel manzara" şimdi ABD'de yayılıyor. 29 Mayıs akşamı itibariyle protestolar ABD genelinde yaklaşık 20 şehirde başlatıldı.

Son zamanlarda Amerikan internet kullanıcıları tarafından paylaşılan bir karikatür, dünyanın ABD'nin "çifte standardı" açıkça görmesini sağladı. "Bir Ülke, İki Sistem" olarak adlandırılan bu karikatürde öldürülen Floyd, "sahte para" kullandığından şüphelenildiği için polis tarafından öldüresiye bir muameleyle tutuklanırken, seri cinayet işleyen beyaz tenli bir kişi polis tarafından nazik bir şekilde tutuklanıyor.

Amerikalı politikacılar başka ülkelerin içişlerine müdahale ettiklerinde sıklıkla "demokrasi ve insan hakları" gerekçesini kullanırlar. Ancak Floyd'un insan hakkını ve protestocuların demokrasisini çok fazla umursamıyorlar. Trump yağmalama olduğunda ateş başlar tehdidini bile dile getirdi. Ne yazık ki, Çin ve ABD'deki "Bir Ülke, İki Sistem"in iki versiyonu çok farklı.