Eski 鏰餷arda 莍n denizcili餴

     Asya'n齨 do饀sunda yer alan 莍n, Pasifik Okyanusu'na k齳齭��olan bir 黮ke. 18 bin kilometre uzunlu饀nda deniz k齳齭��olan 莍n, b鼀黭l��k�佑玬��6500'den fazla adaya sahip. Bohai Denizi, Sar��Deniz, Do饀 Denizi ve G黱ey 莍n Denizi 莍n anakaras齨��ku�mtan 4 deniz sahas齞齬. Sar��Nehir ve Yantze Nehri havzalar�� 莍n milletinin be�u餴 olarak kabul ediliyor. 莍n milleti, uzun tarihinde yava��yava��k齮a ve b鼀黭 nehirlerden denize 琮k齪, kendine 鰖g��bir deniz medeniyeti olu�├rdu.

      7000 y齦 鰊ceki Yeni Ta��莂瘕'n齨 ge��d鰊eminde 莍n milletinin atalar�� ilkel tekne ve denizcilik bilgisiyle denize 琮km�\. Bu, Akdeniz 黮keleri gibi, 莍n'in de d黱ya deniz medeniyetinin be�uklerinden biri oldu饀nu g鰏teriyor. Xia (M.��21.-M.��16), Shang (M.�� 16.-M.��11) ve Zhou (M.�� 1027-M.��256) hanedanlar��d鰊eminde, tahta tekne ve yelkenin icad edilmesiyle, 莍nlilerin atalar�� yak齨 denizlerde yolculu餫 ba�xay齪, Kore Yar齧adas��ve Japonya adalar��ile 莍n'in g黱eyindeki Vietnam ve Kambo鐈a gibi 黮kelerin bulundu饀 yar齧adaya kadar gidebilirdi. Zhou Hanedan��n齨 h黭黰 s黵d����鏰餯aki 輑kbahar ve Sonbahar D鰊emi (M.��770-M.��476) ile Sava�mn Devletler D鰊emi (M.��403 ile M.��221) eski 莍n denizcili餴nin olu�σuna tan齥 oldu. 莍nlilerin atalar�� astronomik konumland齬ma ve deniz meteorolojisi gibi konularda belli bir bilgi birikimi sa餷ayarak, yak齨 denizde yolculu饀n gerektirdi餴 teknik ve becerilere sahip oldu. Bu d鰊emlerde b鼀黭 鏰pl��deniz ta�萁ac齦�N��yap齦d��ve deniz sava�xar��琮kmaya ba�xad�� Qin(M.��221-M.��206) ve Han(M.��206-220) hanedanlar齨da gemilerin boyutlar��giderek b鼀黡��ve r鼁gardan yararlanma tekni餴 elde edildi. Qin hanedan��d鰊eminde Xu Fu adl��bir 莍nli, gemi filosuyla Japonya'ya gitti. Han d鰊eminde 莍n gemileri Hint Okyanusu'na kadar ula����

     Tang hanedan��(618-907), "Zhenguan Refah D鰊emi"ni ya�my齪, ekonomi ve k黮t黵 gibi alanlarda d黱ya 黮kelerini geride b齬akt�� 莍n'in Bat��Asya ve Afrika'ya k齳齭��olan 黮kelere y鰊elik deniz ta�萁ac齦�N��鏾k geli�█. Bu d鰊emde 莍n gemileri Arap 黮kelerine ve Afrika'da denize k齳齭��olan 黮kelere, Hint Okyanusu'na k齳齭��olan 黮kelerde aktarma yapmadan, do餽udan ula�mbildi.

      Pusulan齨 denizcilikte kapsaml���qkilde kullan齦mas�� muson ve gelgit gibi konularda daha 鰊ce edinilen denizcilik bilgileri, gemi yap齧 tekni餴nin ilerlemesi, 鰖ellikle 鏸ft cidarl��"su ge鏸rmez b鰈me" tekni餴nin geli�█rilmesiyle, Song (960-1279) Hanedan��ndan sonraki gemiciler y齦 boyunca denizde seyahat yapabilir hale geldi. Song denizcileri, Hint Okyanusu'ndan ge鏴n denizcilik hatt齨��a鏰rak, Bat��Asya ve Afrika'n齨 do饀 k齳齦ar齨a ula�mbildi.

       Yuan Hanedan��(1271-1368) gemi yap齧��ve denizcilik tekni餴 a琮lar齨dan kendinden 鰊ceki Tang Hanedan齨��ge鐃i. Bu d鰊emdeki en b鼀黭 gemi binden fazla ki�uyi ta�萏abiliyor, 10'dan fazla yelken bulunduruyordu. Arap d黱yas齨dan astronomik denizcilik tekni餴nin 莍n'e girmesiyle, 莍n'de denizcilik tekni餴 de ilerledi. 莍n gemileri Pasifik Okyanusu'nun bat��k齳齭��ve Hint Okyanusu'nun b黷黱 k齳齦ar齨a ula�mrak, Asya ve Afrika'da 120'den fazla 黮ke ve b鰈geyle denizcilik ve ticaret ili�wisi kurdu. 謗ne餴n Quanzhou liman��tarihsel doru饀nu Yuan Hanedan齨da ya�md�� Bu d鰊emde Quanzhou, sadece Do饀'daki ilk liman de餴l, ayn��zamanda d黱yada 黱l��d�\ ticaret limanlar齨dan biri haline geldi. 躰l��gemici Wang Dayuan, iki defa Quanzhou'dan yola 琮karak, Arap Yar齧adas��ve Do饀 Afrika'daki 黮kelere ula���� Wang, 1349 y齦齨da bir kitap yazarak, 96 黮ke veya yer ismi kaydetti.

      Ming(1368-1644) Hanedan齨da 黱l��gemici Zhen He, b鼀黭 bir deniz filosuyla yolculuk yaparak, bir鏾k Asya ve Afrika 黮kesini ziyaret etti. Zheng He filosunun boyutu, gemilerin b鼀黭l���� gemicilik hatlar齨齨 say齭��ve gemicilik tekni餴 gibi bir鏾k a琮dan birer ilk olu�├rdu. Zhen, 1405-1411 y齦lar齨��denizde ge鏸rdi. Aral齥s齴 deniz seyahat��yapan Zhen, G黱eydo饀 Asya 黮keleri ve Hindistan ile civar齨daki 黮kelere giderek, 莍n ile bu 黮keler ve b鰈geler aras齨daki ili�wileri g�奸endirdi. Zhen'in ziyaretinden sonra bu 黮ke ve b鰈geler de 莍n'e el鏸 g鰊derdi. Zamanla, yabanc��el鏸ler, Zhen He'nin gemileriyle s齨齬l��kalmay齪, kendi gemileriyle de 莍n'e gelmeye ba�xad�� Zhen He, bug黱k��Endonezya a琮klar齨da korsanlar��yok ederek, deniz hatlar齨��daha g黺enli hale getirdi. Zhen He'nin gemicili餴yle, karadaki 輕ek Yolu denizdeki 輕ek Yolu'na d鰊�練eye ba�xad�� Zhen'in deniz yollar齨��a鏼as齨dan sonra 鏾k say齞a 莍nli bu hatlar��izleyerek, yurt d�\齨a 琮kt��

       Ancak Ming Hanedan齨齨 son d鰊eminde ve Qing (1644-1911) Hanedan齨da d�\a kapal��politika izlenmesinden ve yurt i鏸nde denizcilik yasa瘕 konmas齨dan dolay�� 莍n'in denizcili餴 olumsuz etkilendi ve ini��d鰊emine ge鐃i.