Krize kar�� ABD'de al齨an tedbirler

     16 辵bat 2009

    ABD'de �umdiye kadar krize kar�� �� paket a琮ld�� Obama d鰎d黱c��paketi a琮yor. Birinci pakette, konut ve ofis sat齨 al齨mas齳la ilgili gayrimenkul (mortgage) kredilerinden geri 鰀enemeyenlerin, Hazine'ce sat齨 al齨mas��hedeflendi.

    謓ce, 250 milyar dolar, daha sonra, 100 milyar dolar ve en sonra da 350 milyar dolarl齥 sat齨 almalar yap齦d�� Ayr齝a, bankac齦齥 sekt鰎黱deki kurulu�xar齨 di餰r geri d鰊meyen kredilerine Hazine garantisi verildi. Hazine'ye 100 milyon dolardan fazla k鰐��varl齥 satan kurulu�xar齨, hisse senetleri rehin olarak al齨d��

    輑aveten, Hazine'ye 300 milyon dolardan fazla k鰐��varl齥 ve senet satan kurulu�xar齨 黶t y鰊etimine, say齭��5'e kadar varan, 黶t d鼁ey y鰊etici atand��

    輐inci paket

    7 Ekim 2008'de a琮lan ikinci kriz paketinde, ticari senetler (commercial paper) piyasas齨a likidite kazand齬齦mas��ama鏻and�� ABD Merkez Bankas��Federal Reserve Bank (FED), derecelendirme baz齨da en iyi �urketlerin yazd�N��senetlerden ba�xayarak, dolar 鼁erinden yaz齦m�\, vadesi 3 aya kadar olan ticari senetleri sat齨 almaya ba�xad��

    茜黱c��paket

    14 Ekim 2008'de a琮lan ��黱c��paket, bankalar齨 sermayelerinin y黭seltilmesi amac齨��ta�萏ordu. Bu programla, bankalara 250 milyar dolar ek sermaye sa餷and�� ABD Hazinesi, y齦l齥 k鈘 pay��almak yerine, sabit bir faiz oran��鼁erinden, bankalardan 鰊celikli haklara sahip hisse senedi sat齨 ald��

    Kulland齬齦an kolayl齥, "istenirse, hisse senedine d鰊�緣黵黮ebilir tahvil" benzeri bir sonu��veriyordu. Ayr齝a Hazine, bu paket dahilinde, Amerikan bankalar齨 verdi餴 yeni kredilerin b鼀黭 b鰈黰黱��sigorta etti.

    Citibank, JP Morgan, Bank of America dahil 9 en b鼀黭 mali kurum, bu paket �mrtlar齨��kabul etti. Mali yard齧��kabul eden bankalar, 黶t d鼁ey y鰊eticilerin y黭sek maa�xar��ve ek gelirlerinin k齭齦mas��dahil, bir鏾k k齭齮lamay��kabul ettiler.

    ABD Hazinesi, zaman i鏸nde bankac齦齥 sekt鰎黱e yat齬齦an halk齨 paras齨齨, karl��bi鏸mde tekrar halka d鰊ece餴 g鰎��黱de. 辵 anda, bu paket dahilinde daha k�佑� boyutlu bankalar齨 da kurtar齦mas��operasyonu s黵鼀or.

    Obama paketi

    Obama, toplamda 2.8 trilyon dolar��bulan d鰎d黱c��yard齧 paketini, Kongre'den ge鏸rdi. Bu paketin, 838 milyar dolarl齥 b鰈黰�� ekonominin yeniden istikrara kavu�yas齨��te�夕k ama鏻��olarak kullan齦acak. Karayollar��yap齦acak, enerji tasarruf tedbirleri al齨acak, i�【zlere destek verilecek, 100 milyar dolar��bulacak vergi iade ve muafiyetleri sa餷anacak.

    FED de, k�佑� ve orta b鼀黭l黭teki i�xetmeleri ve t黭etici kredilerini desteklemek amac齳la ilave 800 milyar dolar likidite sa餷齳or. Yine, �qffafl齥 sa餷ayan mali kurumlara, 500 ile 1 trilyon dolar aras齨da ilave bir fon kullan齦arak, geri d鰊meyen krediler, Hazine'ce, 鰊cekilere benzer bi鏸mde, sat齨 al齨abilecek.

    Sami Kohen-Milliyet

    Ortado饀 belirsizli餴

    14 辵bat 2009

    軸RA軱'deki se鏸mlerin sonucu, siyasal kriz durumlar齨da erken se鏸min genelde bir 琮kar yol sa餷amad�N齨��bir kez daha ortaya koydu.

    輘rail'de ge鏴n y齦齨 sonlar齨da Ba�nakan Ehud Olmert'e kar�� y鰊eltilen yolsuzluk su鏻amalar齨齨 yol a鐃�N��bunal齧 鼁erine, erken se鏸me gidilmesi karar��al齨m�\t�� Beklenti, 10 辵bat'taki se鏸mlerin daha g�奸��bir h黭黰et ve dolay齭齳la istikrar getirece餴ydi.

    Oysa bu kez de sonu�� 2006 se鏸mlerinden farkl��olmad�� Olmas��da zaten m黰k黱 de餴ldi. Zira 輘rail'de y黵黵l黭teki nispi se鏸m sistemi ve irili ufakl��parti say齭齨齨 鏾klu饀, istikrarl��bir h黭黰etin kurulmas齨a m黶ait de餴l.

    辤mdi 輘rail'de bir鏾k analist art齥 bu sistemi de餴�█rmek zaman齨齨 geldi餴ni s鰕l鼀or. Ama art齥 olan oldu ve 輘rail gene bir belirsizlikler d鰊emine girdi.

    Ger鏴kten Knesset'teki (meclis) yeni tabloya g鰎e, kimin, nas齦 bir h黭黰et kuraca瘕 belli de餴l. Durum her t黵l��olas齦�Na a琮k. Ba�nakanl�Na Tzipi Livni de getirilebilir, Benjamin (Bibi) Netanyahu da... Tamamen sa餭��partilerden olu�mn (Likud, milliyet鏸 "Evimiz 輘rail", dinci "轪s" dahil) bir koalisyon da kurulabilir, geni��tabanl��(Likud ve Kadima'y��kapsayan) bir b鼀黭 koalisyon da... Bu 鏴r鏴vede daha bir鏾k h黭黰et form黮leri g黱demde...

    "At pazarl�N�� ba�x齳or!

    掭MD軩EN bilinen �qy, 輘rail'de yeni h黭黰etin i�na�菝a ge鏼esi i鏸n daha haftalar beklemek gerekece餴dir. 謓黰鼁deki d鰊em koalisyon i鏸n "at pazarl�N�� ile ge鏴cek! Bu arada da Ehud Olmert bir nevi "topal 鰎dek" olarak Ba�nakanl齥 koltu饀nda kalacak.

    Bilinen ba�wa bir husus da, 輘rail'in sa餫 鏰rk etti餴dir. Knesset'te temsil edilen partilerin 鏾饀 ya milliyet鏸, ya dinci. Bir k齭m��da a�菡��say齦acak 鰈琰de...

    Bu ayn��zamanda 輘rail toplumunun kutupla���N齨��g鰏teriyor. Nedenleri ne olursa olsun, bu hal, 輘rail'in siyasal gelece餴 i鏸n tehlike arz ediyor. Tabii b鰈gedeki bar�\ ve istikrar i鏸n de...

    Ku�wusuz 輘rail'deki se鏸m sonucunun b鰈ge 黮kelerini ve t黰 d黱yay��ilgilendiren yan�� bu yeni olu�σun 輘rail'in bir devlet olarak izleyece餴 politikalara nas齦 yans齳aca瘕 ve 鰖ellikle bar�\ olanaklar齨��nas齦 etkileyece餴dir.

    Ne kadar beklenecek?

    YUKARIDA belirtti餴miz gibi, yeni h黭黰etin kurulmas��ve fiilen i�na�� yapmas��epey zaman alacakt齬. Dolay齭齳la 鰊黰鼁deki birka��ay i鏸nde ne 輘rail-Filistin, ne Suriye-輘rail m鼁akere s黵ecinde bir hareket beklemeli.

    Gazze konusunda ise, uluslararas��鏰balar sayesinde, daha kal齝��(18 ayl齥) bir ate�wes mutabakat齨齨 birka��g黱e kadar a琮klanmas��s鰖 konusu. Ama ate�wesin daha kapsaml��bir normalizasyon anla�yas齨a d鰊�練esi 鰊emli. Bu da iki taraf齨 siyasi karar齨��ve kararl齦�N齨��gerektirir.

    Genel kan�� h黭黰etin Netanyahu'nun kurmas��ve hele bu koalisyona "Evimiz 輘rail" partisinin ve di餰r sa餭��gruplar齨 dahil edilmesinin, uzla�ya ve bar�\ �mnslar齨��daha da zay齠lataca瘕 y鰊黱dedir.

    Bu arada dikkatler Obama y鰊etiminin ne yapaca瘕, ABD'nin bu zorla�mn ko�ρlara kar�菝 a瘕rl�N齨��nas齦 kullanaca瘕 鼁erinde toplan齳or. Yeni Ba�wan, 輗an dahil Ortado饀 genelindeki yeni yakla�萁齨��Arap-輘rail anla�yazl齥lar��鼁erinde de g鰏terecek ve yeni inisiyatiflere giri�qcek mi? Bu konudaki kararl齦�N齨��nereye kadar g鰐黵ebilecek?

    Bu da, Ortado饀 ile ilgili belirsizliklerin bir par鏰s��..